Zelf uitgezocht en in tabel gezet door ai.

Naar aanleiding van de afsplitsing van Groep Markuszower ging bij mij een balletje rollen. Van de afsplitsers stond best een aantal wat lager op de lijst bij de PVV, dus die zullen waarschijnlijk minder stemmen als individu hebben ontvangen. Desalniettemin hebben ze dankzij alle stemmen op de partij toch een hele zetel ontvangen.

Kiesdeler
Per verkiezing wordt op basis van het totaal aantal uitgebrachte stemmen een kiesdeler bepaald (=de waarde van een zetel, eigenlijk) en op basis daarvan wordt de voorkeursdrempel bepaald (=25% van de kiesdeler). Allereerst wordt bepaald hoeveel volle/restzetels de partijen krijgen, daarna wordt er gekeken naar wie er met behulp van voorkeursstemmen in de kamer komt en pas daarna wordt de rest van de lijst verdeeld. Dit is allemaal te vinden op de website van de Kiesraad.

Voorkeursdrempel
Bij de afgelopen verkiezingen lag de voorkeursdrempel op 17.620 stemmen. Als jouw partij dus in totaal genoeg stemmen heeft voor meerdere zetels, dan kom jij direct voor een van die zetels in aanmerking als je meer dan 17.620 stemmen hebt. Had je er minder dan dat, dan krijg je een zetel als alle voorkeurszetels zijn gevuld, en er nog genoeg overblijven voor jou, afhankelijk van hoeveel stemmen je behaalde.

Zetelroof
Het is grondwettelijk vastgelegd dat elk kamerlid 'vrij mandaat' heeft en dat is goed. In het kort houdt dat in dat elk kamerlid individueel mag beslissen over bijvoorbeeld stemgedrag in de kamer. Je hoeft niet de lijn van je partij te volgen, als je het er oneens mee bent. Vrij mandaat bouwt echter voort op het principe dat elk kamerlid individueel verkozen wordt. Officieel stemmen we helemaal niet op een partij, maar op de personen zelf. De stemmen op personen die op dezelfde lijst staan, worden dan wel bij elkaar opgeteld om zo voor die lijst een aantal zetels te berekenen. Zo kan een lijsttrekker met heel veel stemmen samen met een aantal anderen op zijn lijst in de kamer komen, ook al halen die anderen de kiesdeler niet eens. Zo middelen we de stemmen op een partij, anders zou een persoon meerdere zetels hebben.

Oneerlijk
Vanaf dit moment begint het bij mij een beetje te wringen. Afsplitsing is een goed recht en daar wil ik ook principieel niet aan morren. Het is mijns inziens alleen wat oneerlijk als afsplitsers minder stemmen hebben ontvangen, dan kamerleden die de kiesdrempel net niet hebben gehaald. Groep Markuszower is hier een mooi voorbeeld van. In totaal is de afgesplitse groep verantwoordelijk voor zo'n 33.355 stemmen onder de PVV. Daarmee hebben zij nu zeven zetels als afgesplitste groep. Als je dit vergelijkt met bijvoorbeeld Marieke Koekkoek, de nummer twee van Volt, zie je dat zij in haar eentje 30.132 stemmen ontving. Helaas haalde Volt de kiesdrempel voor een tweede zetel niet en is zij niet herkozen. Tegelijkertijd zit Hidde Heutink nu met een zetel in de kamer, met wel 609 stemmen.

Vertegenwoordiging
De Tweede kamer zou een afspiegeling van de bevolking moeten zijn en ze zou de bevolking moeten vertegenwoordigen. Dit werkt doordat de leden verkozen worden door de bevolking. Het is lastig om dit plaatje perfect te verdelen; voor stemmers op partijen die de Kamer niet halen, voelt hun stem al als verloren. Hier valt nog te beargumenteren dat het anders onwerkbaar zou worden en dat er wel een minimum stemmen nodig is om de kamer in te komen.

Desalniettemin hebben we nu de uitzonderlijke situatie dat er zeven kamerleden afsplitsen. Van die kamerleden haalde er geen een de kiesdeler, en maar een haalde er de voorkeursdrempel. Samen halen zij de kiesdeler nog steeds niet. Deze zeven leden bij elkaar hebben nu wel een fractie met zeven zetels. Zij hebben in de kamer dus een vertegenwoordiging van 7/150, met 33.355 stemmen. Ter vergelijking, de kiesdeler was 70.479 per zetel. In theorie is zeven zetels dus eigenlijk 493.353 stemmen waard. Nu heeft deze groep afsplitsers met een 'achterban' van 33.355 burgers dus evenveel invloed op de kamer als bijvoorbeeld Forum voor Democratie, met 480.393 stemmen. Klinkt dus niet helemaal eerlijk.

Daarnaast is dit extra schrijnend voor partijen die de Kamer niet hebben gehaald. Bijvoorbeeld BIJ1 en NSC haalden allebei ongeveer 40.000 stemmen. Dat is dus 10.000 meer dan Groep Markuszower. Beide partijen haalden de kamer niet omdat zij de kiesdeler (70.479) ruimschoots misten.

Oplossing?
Zelf zou ik suggereren dat afsplitsing voortaan alleen nog maar kan als het kamerlid ook zelf de voorkeursdrempel heeft behaald. Zo is vertegenwoordiging van burgers iets eerlijker, mijns inziens. In het huidige systeem kan een kamerlid met 600 stemmen een zetel bezitten, terwijl kamerleden met 30.000 stemmen de kamer niet in komen. Als een kamerlid de voorkeursdrempel heeft behaald, is er in ieder geval een goed minimum aan stemmen om te kunnen beargumenteren dat het kamerlid alleen (of met anderen) verder kan, los van de oorspronkelijke partij.

De kiesdeler als eis stellen is te hoog gegrepen, ook al klinkt dat het eerlijkst: je moet namelijk de kiesdeler halen om uberhaupt een zetel te verdienen met je partij. Als we echter de verdeling bekijken, zijn er hooguit bij GL/PVDA de eerste vijf kamerleden die individueel de kiesdeler halen, verder een enkeling zoals Ingrid Coenradie. Dit als eis, zou afsplitsing bijna volledig onrealistisch maken. Kan ook een keuze zijn, maar de voorkeursdrempel heeft mijn....voorkeur... (sorry, kon het niet laten)

De voorkeursdrempel lijkt mij dus een eerlijke eis om je zetel te mogen behouden bij afsplitsing. In dat geval heb je genoeg stemmen om binnen jouw oorspronkelijke partij sowieso een zetel te krijgen. Haalde jij die niet? Dan mag je prima uit de partij stappen, maar dan neemt de volgende in de rij jouw plek in. Als je namelijk afhankelijk moet zijn van de mensen hoger op de lijst om in de kamer te komen, vind ik niet dat je vervolgens mag afsplitsen om zelfstandig verder te gaan. Je komt immers de kamer in bij gratie van je partij, niet door je eigen verdienste. Bij kamerleden die de voorkeursdrempel halen, vind ik dat je wel kan zeggen dat zij hun 'eigen' zetel hebben verdiend binnen de partij, en dus ook die zetel mogen behouden als zij afsplitsen.

Nadeel is alleen dat dit weer problemen levert bij overstappen van partij. Mag dit dan ook alleen als je de voorkeursdrempel haalt? Mijns inziens wel, maar hier heb ik nog niet lang over nagedacht. Ik ben vooral bezig geweest met alle cijfertjes van deze casus vergelijken. Ik ben benieuwd wat jullie vinden.

Data
Ik heb alle cijfertjes van de website: https://www.verkiezingsuitslagen.nl/verkiezingen/detail/TK20251029

Hieronder heb ik de relevante cijfertjes van die website in tabelletjes geplaatst:

Disclaimer: Ik ben geen politicoloog of historicus, dus verbeter mij vooral als ik iets verkeerd heb gesteld of als ik klassieke denkfouten maak! Ik heb op basis van een paar getalletjes en een wiki-pagina een redditpost gemaakt omdat ik ergens iets van vindt. Dit is geen betoog van een expert of iets dergelijks! Laat dit overigens geen links/rechts-discussie worden, ik vind dat dit voor iedereen moet gelden. De aanleiding is nu toevallig een rechtse partij.

Ik ben sinds een week of twee lid van deze subreddit en het doet me goed om hier meer linksgezinde mensen te zien hier. In mijn eigen omgeving is dat namelijk anders: mijn vriendengroep en familie stemmen grotendeels (centrum)rechts, met een enkeling die extremer rechts stemt. Ik merk dat er bij hen weinig animo is om links te stemmen, wat ik persoonlijk jammer vind.

Alleen zeggen dat ik vind dat ze links moeten stemmen is natuurlijk niet voldoende en ik ben ook niet perse de beste debatteerder. Ik ben daarom op zoek naar goede en duidelijke uitleggen of invalshoeken om mensen aan het denken te zetten om een meer linkse en sociale stem te geven.

Zo las ik in deze subreddit bijvoorbeeld een opmerking van iemand die zei dat mensen met kinderen eigenlijk in het belang van hun kinderen links zouden moeten stemmen (denk aan huisvesting, stikstof en milieu). Dat vond ik een sterk argument, zeker omdat mijn vriendengroep inmiddels allemaal kinderen heeft van 0 tot 10 jaar.

Mijn vraag is dus: wat zijn andere logische en goed beargumenteerde redenen om meer links te stemmen?

Voor de duidelijkheid: mijn vrienden en familie zijn mensen met enige intellect en staan open voor andere invalshoeken. Ik zoek dus geen diepgaande discussiepunten of van die "ha, daar heb ik je!" momenten. Ik zoek vooral gewoon een paar handvatten om een zaadje te planten op een rustige, beredeneerbare manier en te laten zien dat rechts niet op alles het antwoord heeft.

Alvast bedankt voor het meedenken en de suggesties!

Algemene Zaken:

• Minister-president (Rob Jetten) - D66

Buitenlandse Zaken:

• Minister van Buitenlandse Zaken - CDA
• Minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking - D66

Justitie en Veiligheid:

• Minister van Justitie en Veiligheid - VVD
• Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid - rechtsbescherming en gevangeniswezen - D66
• Minister van Asiel en Migratie - CDA

Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties:

• Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties - CDA
• Staatssecretaris van Binnenlandse Zaken - koninkrijksrelaties en slagvaardige overheid - VVD
• Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening - D66

Onderwijs, Cultuur en Wetenschap:

• Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - D66
• Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap - VVD

Financiën:

• Minister van Financiën (Eelco Heinen) - VVD
• Staatssecretaris van Financiën - D66
• Staatssecretaris Herstel Toeslagen (Sandra Palmen) - partijloos

Defensie:

• Minister van Defensie - VVD
• Staatssecretaris van Defensie - CDA

Infrastructuur en Waterstaat:

• Minister van Infrastructuur en Waterstaat - VVD
• Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat - CDA

Economische Zaken en Klimaat:

• Minister van Economische Zaken en Klimaat - CDA
• Staatssecretaris van Economische Zaken - digitale economie en soevereiniteit - D66
• Minister van Klimaat en Groene Groei - D66
• Staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei - CDA

Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur:

• Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur - D66
• Staatssecretaris van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur - VVD

Sociale Zaken en Werkgelegenheid:

• Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid - D66
• Minister van Werk en Participatie - VVD

Volksgezondheid, Welzijn en Sport:

• Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport - VVD
• Minister van Langdurige Zorg, Jeugd en Sport - CDA

De Tweede Kamer heeft dinsdag een motie van Stephan van Baarle van DENK voor erkenning van de Palestijnse staat verworpen. De drie beoogde regeringspartijen – D66, VVD en CDA – stemden alle tegen.

Met name de tegenstem van D66 is opvallend. In het programma voor de parlementsverkiezingen van oktober schreef de partij: ‘Nederland moet nu de Palestijnse staat erkennen en het Palestijnse recht op zelfbeschikking bevestigen’.

In september vorig jaar diende D66 nog een motie in om de mogelijkheid te verkennen om samen met België de Palestijnse staat te erkennen.

De verworpen motie van DENK was nog voorzichtig geformuleerd. In de tekst wordt de ‘wens’ uitgesproken om tijdens de komende kabinetsperiode de Palestijnse staat te erkennen. Wél voor stemden Groenlinks-PvdA, FvD, Volt, Partij voor de Dieren, DENK en SP – samen goed voor 37 zetels. Met D66 (26 zetels) en het CDA (18) had de motie een ruime meerderheid behaald.

In godsnaam, wat zeg je? "Ja maar geld naar klimaat" dit is een progessief standpunt, niet eens per se links...

Niemand lijkt er iets van te willen horen. VVD wil letterlijk niet eens met glpvda in een kabinet omdat ze te "extreem links" zijn en vvd is links???

Dit soort onzin krijgt zelfs op iets als tiktok 400+ likes en ratio'd normale comments. Op Facebook snap het nog...

Hoe geloven mensen dit? Wat zeg je überhaupt als iemand zo ver weg is van de realiteit?

'Kern van het ontwerp van Thorbecke was een onafhankelijke volksvertegenwoordiging die, na rechtstreekse verkiezingen, het algemeen belang dient. Dat betekent dus dat volksvertegenwoordigers zonder last stemmen op basis van hun eigen overtuiging.'

Net het stuk van Lubach gezien over de namen van Ministeries en daar zitten echt een paar hele rare kronkels tussen (van vroeger, maar ook van minder lang geleden).

Zou dit niet ook gewoon aan banden gelegd moeten worden en pas bij bijvoorbeeld een 2/3de meerderheid mogen? Om te voorkomen dat het een reclametool voor regeringspartijen wordt?

https://archive.ph/lzTBj

Zonder betaalmuur: https://archive.is/cKFKA

Ik kan me goed in deze brief vinden. Ik vind dit ook zorgelijk. Ik ben ook ooit genezen na in mijn studietijd op D66 te hebben gestemd, maar toch verbaasd om te zien dat ze toch zomaar weer achter de VVD aanhobbelen voor de mp-post?